PHILOSOPHY - Nietzsche

Friedrich Nietzsche, 1844 yılında Almanya'da doğmuş, genç yaşta Basel Üniversitesi'nde profesör olmuş ancak akademiden ayrılarak İsviçre Alpleri'nde yalnız bir yaşamı tercih etmiş etkileyici bir filozoftur. Ailevi sorunlar, karşılıksız aşk ve kitaplarının ilgi görmemesi gibi pek çok zorlukla karşılaşan Nietzsche, 44 yaşında zihinsel bir çöküş yaşamış ve hayatının son 11 yılını bakıma muhtaç geçirmiştir. Tüm bu trajik yaşamına rağmen felsefesi; zorlukların üstesinden gelmeyi, insanın kendi potansiyelini gerçekleştirmesini ve "Üstinsan" olma yolunda kendi içsel arzularıyla yüzleşmesini öğütleyen kahramanca bir yaklaşım sunar.

Nietzsche'nin düşünce dünyası dört temel öğüt etrafında şekillenir:

İlk olarak, kıskançlığın kabul edilmesi gerektiğini savunur. Nietzsche'ye göre kıskançlık ayıplanacak bir duygu değil, insanın gelecekte kim olabileceğine dair önemli bir işarettir. İnsan, içindeki gerçek arzularla yüzleşmeli, bunlar için savaşmalı ve başaramadığı takdirde yenilgiyi asaletle kabul etmelidir.

İkinci olarak, Hristiyanlık eleştirisi öne çıkar. Nietzsche, Hristiyanlığı "Köle Ahlakı" (Sklavenmoral) olarak nitelendirir. Güç, başarı, entelektüel gelişim ve cinsellik gibi hayatın gerçek arzularını elde edemeyen zayıf insanların, kendi beceriksizliklerini erdem gibi gösteren iki yüzlü bir sistem kurduklarını iddia eder. Bu bağlamda zayıflık "iyilik", boyun eğme "sadakat" ve intikam alamamak "bağışlayıcılık" adı altında kutsanmıştır.

Üçüncü öğüdü, alkolden uzak durulması üzerinedir. Nietzsche, Avrupa medeniyetinin iki büyük uyuşturucusu olarak Hristiyanlık ve alkolü görür. İkisi de insanın yaşadığı acıyı uyuşturarak durumunu olduğundan daha iyi görmesine yol açar ve hayatı daha iyiye götürme iradesini baltalar. Ona göre anlamlı ve değerli bir yaşama ulaşmak sancılıdır ve ancak "tehlikeli yaşayarak" mümkündür.

Son olarak, "Tanrı öldü" söylemi bir kutlama değil, dinin çöküşüyle ortaya çıkan ahlaki ve varoluşsal krizin tespiti olarak ifade edilmiştir. Nietzsche, dinin bıraktığı boşluğun felsefe, edebiyat, müzik ve sanat gibi kültür ögeleriyle doldurulması gerektiğini savunur. Çağındaki üniversitelerin ve kültür anlayışının insanlara yaşam rehberi sunmakta yetersiz kaldığını belirterek, antik Yunan'daki gibi sanatsal yapıtların insanları iyileştirici ve eğitici bir rol üstlenmesi gerektiğini vurgular. Nietzsche, ateizm ve kitle demokrasisinin getirdiği rehbersizlik çağında, bireyin kendi yolunu çizmesi için yol gösterici bir düşünür olarak öne çıkmaktadır.